نوزادنارس

معیار نارس بودن نوزاد، سن حاملگی است. نوزاد متولد شد پیش از 37 هفته حاملگی، نارس در نظر گرفته میشود، یعنی قبل از رسیده شدن کامل به دنیا آمده است. (لازم به ذکراست که سن حاملگی کامل 40 هفته میباشد.)

چراتولد نوزاد نارس نگران کننده است؟

تنفس اولین وحیاتی ترین مسئله ای است که نوزادنارس تازه به دنیاآمده ناچاراست آن راحل کندریه های جنینی ،پرازمایع درون رحم و یا مایع آمنیوتیک است دراصل جنین درداخل رحم مادرنیازی به نفس کشیدن ندارد. اواکسیژن مورد نیازخود را از طریق خون بند ناف تامین می نماید و مواد زاید را هم از همین طریق ازبدن خود دورمی کند.

اما حالا و دراین دنیا وقتی که اوتک وتنها باید برای دریافت اکسیژن حیات بخش بجنگد وآن را به دست آورد چه باید بکند ؟

اولین گریه نوزاد بعداز تولد ،درست همین نقش را ایفا مکند و باعث بازشدن این کیسه پراز مایع و وارد شدن هوا برای تنفس میشودنوزادان نارس گاه توانایی این گریه اول را هم ندارند وازهمان دقایق اول بعدازتولد ،دچاریک بیماری (به نام سندرم زجرریوی)میشود:نفس کشیدن همراه با زجر و رنج و میزان تنفس و اکسیژن رسانی ناکافی میشود.این بیماری یکی ازمشکلات اصلی بستری این نوزادان در بخشهای ویژه است .

ریه های نابالغ:

درهفته های آخردوران جنینی ،یعنی از هفته سی ودو به بعد ،کم کم ریه جنین (بالغ ) می شود. یعنی جدارکیسه های هوایی، همان محلی که باید خون داخل مویرگها از هوای تنفس شده اکسیژن بگیرد به بلوغ میرسد تا این تبادل اکسیژن به راحتی انجام شود. سورفکتانت ماده ای است که ازاین سن در ریه جنین ترشح شده مانع روی هم خوابیدن کیسه های هوایی میشود وهرچه سن جنین بالاترمیرودمیزان این ماده بیشترمیشود.وقتی جنینی زودتر از موقع به دنیا بیاید میزان سورفکتانت درریه هایش هنوزناکافی است ولذا فرصت بالغ شدن از ریه هایش گرفته شده وبنابراین آماده نفس کشیدن درهوای بیرون نیست .

وقتی قرارمیشودکه به هرعلتی نوزادی پیش از موعد ،یعنی قبل از 37 هفته به دنیا بیاید تیم کامل احیاء نوزادشامل پزشک متخصص وپرستارآموزش دیده باید در همان اتاق عمل یا اتاق زایمان آماده انجام عملیات (احیاء) برای چنین نوزادی باشند .عدم بلوغ ریه های این نوزادان را میتوان پیش بینی کرد. بعضی ازاین نوزادان قادربه تنفس خودبه خودی نیستند وباید از همان اتاق زایمان برای آنها تنفس کمکی را شروع کرد.

درمان:

درمان اختصاصی نارسی نوزادان ،براساس مواردزیر تعیین میشود:

سن حاملگی ،سلامت کلی وشرح حال نوزاد ،شدت بیماری ،تحمل برای داروها ،روشهایادرمانهای خاص،پیش آگهی وسیربیماری.

وکلام آخر:

تنفس ناکافی و کاهش اکسیژن دریافتی در بافتهای مختلف موجب بروز مشکلات مختلف میشود .این موضوع بیش از همه تیم مراقبتی از نوزادان نارس را نگران می کند .تنظیم اکسیژن نوزاددربخشهای مراقبت ویژه اهمیت زیادی دارد.برای این نوزادان اکسیژن جزداروهای رایج مورد استفاده است . بدون اکسیژن اضافی ،بیشتر نوزادان نارس ،کم می آورند.

این نوزادان به خوبی نوزادان سرموعد نمیتوانند رگهایشان را متناسب با فشار خون داخل آن تنگ وگشادکنندبه همین علت بیش از سایرین در معرض خطر پارگی عروق مختلف هستند .

این نوزادان قبل ازاینکه بدن وسیستمهای ارگان آنها برسندمتولد شده اند .این نوزادان اغلب کوچکندباوزن تولد کم (کمتراز2500 گرم)وممکن است برای تنفس ،تغذیه ،مبارزه علیه عفونت و گرم ماندن نیاز به کمک داشته باشند.

اما داستان مشکلات این نوزادان به همین جا ختم نمیشود.آنها دردوران نوزادی وشیرخوارگی وحتی بعداز آن با مشکلهای متعددی روبرو هستند که علت بعضی از آنهاهم هنوز ناشناخته است .

این نوزادان احتمال دارد که فتق پیدا کنند و درمقابل عفونت ها هم آسیب پذیرهستند،یکی دیگرازمشکلات نوزادان نارس بستری دربخشهایNICU عارضه چشمی ROP است که ناشی ازدریافت اکسیژن زیادتوسط نوزادمیباشد ولذابایدتمامی این نوزادان در28-30روزگی توسط فوق تخصص رتین موردمعاینه چشم قرارگیرند. .بااین حال ،به نسبت این همه مشکلی که زنده ماندند آنها را تهدید میکنند،بیشتر آنها میتوانند بر کلیه این مشکلات غلبه کنند و خودرا به ساحل سلامت برسانند .روز به روزبر آمار بقای نوزادان نارس افزوده میشود.بسته به نوع مشکلات و مراقبتهای انجام شده ،مسائل انان متفاوت است .بیشتر برمشکلات فائق می آیند و درصد کمی دچارمشکلات جدی میشوند. اما برخی ممکن است درجات خفیفی از مشکلات رشدی تکاملی رادرآینده نشان دهند.ازاین رو پیگیری مداوم وبررسی مکررآنان اهمیت زیادی دارد.

 

 

تهیه وتنظیم: گروه آموزش به بیمار

82111300

 

تاریخ تدوین : تیرماه 1392

تاریخ آخرین  بازنگری:تیرماه 1396

ویرایش:چهارم